ایمپلنت دندان چیست؟

ایمپلنت دندان چیست؟

ایمپلنت دندان مجموع قطعاتی است که با جراحی داخل فک ثابت می‌شوند، روی آن دندان مصنوعی قرار می‌گیرد و در نهایت ظاهری مشابه با دندان طبیعی پیدا می‌کند. ایمپلنت دندان برای جایگزین کردن یک یا چندین دندان از دست رفته کاربرد دارد و می‌تواند برای تمام دندان‌ها به صورت ثابت یا متحرک استفاده شود. به‌طور کلی برای گذاشتن ایمپلنت دندان چندین مرحله باید انجام شود تا قطعات تشکیل دهنده در کنار یکدیگر قرار گیرند و بیمار بتواند به جای دندان طبیعی از آن استفاده کند.

ایمپلنت دندان

ایمپلنت ­های دندانی معمولا از جنس تیتانیوم یا آلیاژهای تیتانیومی ساخته می­شوند. ایمپلنت ­های تیتانیومی با پوشش­های مختلفی پوشانده میشوند که باعث افزایش پایداری و اتصال بهتر به استخوان میشود. مدل­های مختلفی از ایمپلنت­های دندانی وجود دارد که متداول ترین آن­ها به شکل پیچ است که جایگزین ریشه دندان از دست رفته میشود.

ایمپلنت ­های به شکل ریشه دندان

Root form Dental Implants

 

مدل­های مختلفی از ایمپلنت ­های دندانی وجود دارد که متداول ترین آن­ها به شکل پیچ است که جایگزین ریشه دندان از دست رفته میشود. این مدل از ایمپلنت ­ها در سه مدل ساده، مخروطی و استوانه ای موجود می باشد. 

وقتی در مورد ” ایمپلنت دندان ” صحبت می کنیم منظور جایگزینی کامل دندان مد نظر است. همانطور که در مقاله ایمپلنت دندان چیست اشاره شد یک ایمپلنت دندان از سه قسمت تشکیل شده است. قسمت مشابه ریشه به نام ایمپلنت ( فیکسچر)، قسمت مشابه تاج دندان به نام روکش یا پروتز و در نهایت قطعه واسط جهت نصب روکش بر روی ایمپلنت که اباتمنت نام دارد. ایمپلنت در استخوان قرار می گیرد و مشابه ریشه دندان عمل می کند. روکش دندان نیز به روش های مختلفی به ایمپلنت متصل می شود که در صورت آسیب دیدن امکان ترمیم و جایگزینی آن وجود دارد. جایگزینی دندان از دست رفته با ایمپلنت دندان یکی از دائمی ترین و عمری ترین روش های جایگزینی دندان از دست رفته است که از تحلیل استخوان های مجاور دندان از دست رفته نیز جلوگیری می کند.

در ادامه جهت توضیحات بیشتر اجزای این نوع از ایمپلنت مورد بررسی قرار گرفته است.

ایمپلنت دندان

ایمپلنت دندان (فیکسچر) :

 

سطوح مختلف ایمپلنت دندان

یک پیچ از جنس تیتانیوم خالص (غالبا گرید 4)  با سطح غیرصیقلی  است که در نقش ریشه ­ی دندان از دست رفته می­ باشد. ایمپلنت­ های دندانی در ابتدا همگی سطحی صیقلی داشتند. شرکت­ های سازنده ایمپلنت تغییراتی را روی سطح آن به منظور ارتقا کیفیت اعمال کرده اند. با زبر کردن سطح ایمپلنت سطح تماس با استخوان افزایش یافته و پایداری ایمپلنت افزایش می ­یابد. با توجه به اینکه استخوان از موادی همجنس هیدروکسی آپاتایت تشکیل شده است برخی با اضافه کردن پوشش هیدروکسی آپاتایت به سطح فیکسچر، باعث چسبیدن بهتر استخوان به ایمپلنت شدند. برخی مشاهدات حاکی از آن است که در صورتی که سطوح زبر ایمپلنت در تماس با محیط دهان قرار بگیرند راحت تر از سطوح صیقلی عفونت رخ می­دهد، بدین ترتیب ایمپلنت هایی با سطوح همزمان صاف و زبر نیز ساخته شده اند. یکی از شرکت­ها اخیرا پا را از سطح زبر فراتر گذاشته و با کمک فناوری­های نوین ساختار میکروسکوپیک تخلخل به وجود آورده که سطح تماس با استخوان را به شدت افزایش داده و این اجازه را میدهد تا در بیماران با محدودیت استخوان از ایمپلنت ­های کوچکتر با پایداری بیشتر استفاده کرد.

روکش ایمپلنت دندان:

روکش قسمت آشکار ایمپلنت است که در نقش تاج دندان می­باشد. جنس روکش میتواند ازجنس PMMA (در روکش­های موقت)، فلز با روکش سرامیک و یا به صورت تمام سرامیک (در روکش­های نهایی) باشد. روکش ها در دونوع سمان شونده و پیچ شونده طبقه بندی میشوند.

روکش ایمپلنت دندان

 روکش ایمپلنت دندان

 

اباتمنت ایمپلنت دندان:

اباتمنت یک قطعه واسط جهت قرارگیری روکش بر روی فیکسچر میباشد. معمولا جنس این قطعه تیتانیوم گرید 5 میباشد.

اباتمنت ایمپلنت دندان

اباتمنت روکش ایمپلنت دندان

نحوه اتصال ایمپلنت

2 روش جهت اتصال روکش دندان به فیکسچر وجود دارد؛ اتصال با سمان دندانی و اتصال با پیچ. در ادامه نحوه­ ی اتصال روکش توضیح داده شده است؛

اتصال با سمان

در روش اتصال با سمان ابتدا اباتمنت با یک پیچ با قطر کم به فیکسچر متصل میشود. سپس تاج تهیه شده بر روی اباتمنت با سمان متصل میشود. این فرایند مشابه اتصال روکش عادی به دندان می­باشد. این روش بهترین روش قرار دادن تاج بر روی ایمپلنت در درمان ایمپلنت­های تک واحدی می ­باشد. از مزایای این روش میتوان به احتمال کم شل‌شدن تاج اشاره کرد. البته در صورتیکه در این روش تاج شل بشود سفت کردن آن سخت تر است. در شکل زیر نحوه اتصال به صورت شماتیک به نمایش در آورده شده است.

اتصال سمان در ایمپلنت دندان

اتصال سمان در ایمپلنت دندان

اتصال با پیچ

روش دوم اتصال روکش به کمک پیچ است. در این روش روکش به صورت مستقیم از طریق یک پیچ به ایمپلنت متصل می شود. سپس دریچه دسترسی به پیچ  با یک ماده پر میشود. مزیت این روش خروج راحت تاج از محل نصب در صورت نیاز به تعمیر است. با این وجود در این روش نسبت به روش اتصال با سمان پیچ تحت فشار بیشتر قرار میگیرد و شل شدن پیچ اتصال به ایمپلنت بیشتر رخ می­دهد و نیاز به سفت کردن آن بیشتر میشود. در شکل زیر نحوه اتصال به صورت شماتیک به نمایش در آورده شده است.

اتصال با پیچ در ایمپلنت دندان

اتصال با پیچ در ایمپلنت دندان

جایگزینی یک واحد دندان با ایمپلنت دندان

 

توضیح فرایند جراحی ایمپلنت دندان بسیار ساده است. یک سوراخ کوچک با دقت بسیار بالا در محل استخوان از دست رفته توسط جراح ایجاد می شود. سپس یک ایمپلنت تیتانیومی کوچک در محل سوراخ قرار می گیرد. سپس به مدت 4 – 5 ماه بدون وارد شدن نیرو به آن فرایند پیوند استخوان با ایمپلنت طی می شود تا ایمپلنت آماده بارگزاری شود. در این بازه زمانی در برخی از بیماران امکان استفاده از روکش های موقت وجود دارد. بعد از سپری شدن زمان بهبود ایمپلنت، روکش نهایی بر روی ایمپلنت قرار گرفته و امکان بارگزاری بر روی ایمپلنت وجود دارد.

ایمپلنت دندان

 

 

مزایای ایمپلنت دندان تک واحد بر بریج

ایمپلنت دندان مزایای متعددی در مقابل دیگر روش های جایگزینی دندان از دست رفته دارد. علاوه بر ظاهر و عملکرد مشابه دندان طبیعی، ایمپلنت دندان بدون ایجاد عارضه و کاهش سلامت دندان های مجاور جایگزین دندان از دست رفته می شود. روش متداول دیگر جهت جایگزینی دندان از دست رفته استفاده از روکش های دندان می باشد که بر روی دندان های مجاور دندان از دست رفته قرار می گیرند. در این روش دندان های مجاور تراشیده می شوند تا روکش دندان به خوبی بر روی آن سمان بشوند. تراشیده شدن دندان های مجاور باعث خرابی زودتر آنها می شود.

با توجه به اینکه ایمپلنت دندان جایگزین ریشه دندان می شود، استخوان بهتر حفظ می شود و تحلیل نمی رود. در حالی که در روش روکش دندان استخوان پیرامون دندان از دست رفته شروع به تحلیل می کند. ایمپلنت دندان با استخوان پیوند می خورد و به سلامت و فرم استخوان کمک می کند.

ایمپلنت دندان در برابر روکش دندان

ایمپلنت دندان در برابر روکش دندان

 

جایگزینی چند واحد دندان با ایمپلنت دندان

همانند جایگزینی یک واحد دندان، جایگزینی چند وادحد دندان با ایمپلنت های دندان به راحتی امکان پذیر است. روکش ها و یا پروتزهای ثابت بر پایه ایمپلنت بر خلاف پروتز های متحرک و یا دست دندان ها به صورت دائمی در دهان هستند. این پروتز ها جا به جا نمی شوند و در دهان لق نمی خورند. بدین ترتیب نگرانی بابت حرکت یا بیرون افتادن به هنگام صحبت، غذا خوردن وجود ندارد. همچنین با توجه به اینکه ایمپلنت دندان دقیقا داخل استخوان قرار می گیرند، از استخوان فک محافظت کرده و مانع از تحلیل استخوان در ناحیه دندان های از دست رفته می شوند.

در صورتی که ایمپلنت ها در کنار دندان های طبیعی قرار بگیرند، دندان های طبیعی و لثه مجاور آن بایستی از سلامت خوبی برخوردار باشد. اگر بیمار استخوان کافی جهت کاشت ایمپلنت نداشته باشد بایستی از روش پیوند استخوان قبل و یا حین جراحی استفاده کرد.

 

ایمپلنت دندان چند واحدی

ایمپلنت دندان بریج

ایمپلنت دندان بریج بدین معناست که  به ازای هر دندان از دست رفته از یک ایمپلنت استفاده نمی شود. در دوسمت ایمپلنت دندان بریج از ایمپلنت استفاده می شود و این ایمپلنت های دو سمت به عنوان پایه برای تمامی روکش های بین می باشند. در شکل زیر همانطور که مشاهده می فرمایید چهار دندان با فقط دو واحد ایمپلنت جایگزین شده اند. با توجه به استفاده کمتر از ایمپلنت در این هزینه برای بیمار کاهش می یابد. با این وجود با کاهش تعداد ایمپلنت ها، فشار بیشتری بر ایمپلنت دندان بریج به نسبت عادی وارد می شود. از این روش به طور کلی در ناحیه جلوی ( قدامی ) فک که نیروی جویدن زیاد نیست بیشتر استفاده میشود.

بریج

ایمپلنت دندانی برای فک کامل ( فول آرچ )

 پروتز متحرک – تثبیت با دو واحد ایمپلنت

جهت جلوگیری از حرکت پروتزهای متحرک ( دست دندان ) از دو واحد ایمپلنت دندان استفاده می شود. در این نوع از تثبیت، پروتز های متحرک بر روی لثه و بافت نرم قرار می گیرند و ایمپلنت دندان تنها جهت جلوگیری از حرکت دست دندان مورد استفاده واقع می شود. جلوگیری از حرکت پروتز متحرک با ایمپلنت دندان به سه روش امکان پذیر است؛

ایمپلنت دندان

استفاده از بار با لوکیتور

استفاده از سیستم گوی و اورینگ

لوکیتورهایی که مستقیما روی ایمپلنت ها قرار می گیرند

 

پروتز متحرک – قرار بر روی چهار واحد ایمپلنت

در این نوع پروتزهای متحرک ( دست دندان ) کاملا بر روی چهار یا تعداد بیشتری ایمپلنت قرار گرفته و خیلی کم با بافت نرم تماس دارد. ایمپلنت ها دست دندان را در مکان خود حفظ می کنند و مانع از برخورد آن با بافت نرم میشوند. از مزایای این روش این است که با افزایش تعداد ایمپلنت ها آتروفی و تحلیل استخوان کاهش می یابد و پایداری دست دندان بیشتر می شود.

در مجموع از جمله مزایای پروتز متحرک نسبت به پروتز ثابت می توان به تمیز کردن راحت تر دست دندان و ایمپلنت دندان، قیمت کمتر و جایگزینی راحت تر در صورت شکسته شدن اشاره کرد.

ایمپلنت دندان

 

پروتز ثابت

پروتز ثابت به این معناست که پروتز ( دندان ها ) توسط بیمار قابل حرکت نبوده ولی در صورت نیاز توسط دندانپزشک قابل حرکت است. برای تثبیت پروتز کل فک نیاز به حداقل 6 واحد ایمپلنت می­باشد. جویدن فشار زیادی را اعمال می کند و در صورتیکه تعداد ایمپلنت کافی نباشد باعث اعمال بار بیش از حد مجاز به ایمپلنت شده و ایمپلنت خراب می شود. از جمله مزایای این روش ثابت بودن پروتز است که مشابه دندان های طبیعی می باشد و همزمان در صورت خرابی، پروتز توسط دندانپزشک به راحتی خارج و ترمیم میشود.

ایمپلنت دندان

در این روش در صورتیکه تحلیل لثه زیاد باشد می توان نواحی صورتی رنگ به پروتز ثابت اضافه کرد. این نواحی صورتی به رنگ صورتی “pink” نامیده میشوند. استفاده از pink در بیماران با تحلیل لثه شدید از لحاظ زیبایی خروجی بهتری میدهد.

 

ایمپلنت دندان

ایمپلنت دندان

ایمپلنت دندان

 

درباره نویسنده

Ramin Fesharaki

2 دیدگاه

  • امیر on اکتبر 3, 2020

    در مقاله گفته شده که جنس ایمپلنت های دندانی بیشتر از آلیاژ های تیتانیومی ساخته میشه، لطفا توضیح بدید که چرا این آلیاژ برای ساخت ایمپلنت های دندانی استفاده شده و آیا متریال بهترین برای جایگزینی با ایمپلنت های دندانی تیتانیومی وجود داره یا خیر؟

  • حسین on اکتبر 3, 2020

    در متن مقاله گفتید که نوعی از پیچ ایمپلنت دندانی وجود داره که دارای ساختار متخلخل هست که بخاطر سطح تماس زیاد با استخوان بهتر با بدن جوش می خوره، آیا این نوع ایمپلنت دندان در بازار وجود داره و مثلا در دندانپزشکی های ایران در دسترس هست؟

گذاشتن دیدگاه

انواع ایمپلنت دندانانواع ایمپلنت­ دندان